NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN LOÀI VÀ ĐẶC ĐIỂM PHÂN BỐ CỦA MUỖI ANOPHELES XUNG QUANH CÁC ĐỒN BIÊN PHÒNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH LÂM ĐỒNG - Nguyễn Quang Thái; Lê Trần Khánh; Nguyễn Kiên Cường (Tạp chí Y học Quân sự, 2026)
TÓM TẮT Mục tiêu: Nghiên cứu thành phần loài và đặc điểm phân bố theo sinh cảnh của muỗi Anopheles xung quanh các đồn biên phòng trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam. Đối tượng và phương pháp: Sử dụng phương pháp bẫy mồi người màn kép và thu bắt quanh chuồng gia súc nhằm điều tra cắt ngang muỗi cái trưởng thành thuộc giống Anopheles tại các sinh cảnh rừng thường xanh, rừng trồng và rừng khộp xung quanh các đồn biên phòng đóng quân dọc biên giới với Campuchia của tỉnh Lâm Đồng, năm 2023. Kết quả: Thu được 792 cá thể thuộc 14 loài Anopheles trong đó có 2 véc tơ sốt rét chính An. dirus (9 cá thể chiếm 1,14%), An. minimus (72 cá thể chiếm 9,09%) và 5 véc tơ sốt rét phụ (An. aconitus, An. barbirostris, An. maculatus, An. philippinensis và An. sinensis). Loài véc tơ sốt rét chính An. dirus chỉ thu được ở sinh cảnh rừng khộp và bằng phương pháp bẫy mồi người màn kép cho thấy tập tính ưa đốt máu người của loài này. Véc tơ sốt rét chính còn lại An. minimus thu được ở cả hai sinh cảnh rừng trồng và rừng khộp, có tập tính đốt máu gia súc và đốt máu người khi có cơ hội. Kết luận: Các đồn biên phòng của tỉnh Lâm Đồng nằm trong khu vực rừng khộp và rừng trồng có nguy cơ mắc sốt rét cao do xuất hiện các véc tơ sốt rét chính, có tập tính đốt máu người đồng thời có nhiều hoạt động giao thương qua biên giới. Do đó các đơn vị cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống sốt rét.