TỔNG QUAN HỒI SỨC KIỂM SOÁT TỔN THƯƠNG - Nguyễn Trường Giang; Trần Quốc Việt; Nguyễn Trung Kiên (Tạp chí Y học Quân sự, 2026)
Hồi sức kiểm soát tổn thương (Damage control resuscitation) là chiến lược hồi sức hiện đại trong chấn thương nặng có xuất huyết, nhằm giảm tử vong sớm bằng cách kiểm soát mất máu và phục hồi sinh lí ngay từ giai đoạn đầu. Trên cơ sở hiểu biết về rối loạn đông máu do chấn thương và vòng xoắn tử vong, hồi sức kiểm soát tổn thương tập trung vào 7 nguyên tắc cốt lõi, bao gồm: Kiểm soát xuất huyết sớm (ngăn mất máu tiếp diễn, duy trì tưới máu cơ quan); Truyền máu cân bằng (phục hồi thể tích tuần hoàn và khả năng đông máu sinh lí); Hạn chế dịch tinh thể (tránh pha loãng yếu tố đông máu, giảm phù mô và rối loạn vi tuần hoàn); Kiểm soát thân nhiệt (ngăn hạ thân nhiệt và giảm rối loạn đông máu); Hạ huyết áp cho phép (duy trì tưới máu cơ quan thiết yếu và hạn chế tái xuất huyết); Điều chỉnh đông máu theo mục tiêu (phát hiện, điều trị sớm rối loạn đông máu do chấn thương); Phối hợp với phẫu thuật kiểm soát tổn thương (kiểm soát nhanh nguồn xuất huyết và ổn định sinh lí). Trong chiến tranh hiện đại với bậc thang điều trị nhiều tuyến, hồi sức kiểm soát tổn thương giữ vai trò chính trong duy trì ổn định sinh lí và bảo đảm chuỗi chăm sóc liên tục từ tuyến trước đến tuyến sau.